Wystąpienie: Urszula Augustyn

Dziękuję bardzo.

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Bardzo ładnym akcentem zakończył swoje wystąpienie mój przedmówca. Niech żyje kultura! Niech żyją ludzie kultury! Żeby żyli, muszą mieć za co żyć. I bardzo ważne jest właśnie to, żebyśmy umieli tak zadziałać, żeby tym, którzy nie są celebrytami, nie są od razu Marylami Rodowicz, oczywiście w cudzysłowie, nie zarabiają ogromnych pieniędzy, pracują w trybie projektowym, w taki sposób, że nie każdego miesiąca dostają swoją pensję... Chodzi o to, że czasem dostają oni pensję raz na kilka miesięcy, a wysokości tych stawek są bardzo różne, więc nie zawsze mogą płacić składki zgodnie z zasadami systemu, jakich przestrzegania żąda od nas np. ZUS. I to jest bardzo ważne. Projekty, które realizują, dzieła, które tworzą, wymagają czasu, energii, nakładów, a wynagrodzenie za to przychodzi raz na jakiś czas. Tak więc o tych ludziach trzeba pomyśleć w sposób szczególny.

Sprawa nie jest nowa, mówił też o tym pan poseł Mieszkowski. W 2015 r., w zasadzie do 2015 r. trwała debata, mieliśmy przygotowane projekty, nie zdążyliśmy. Ale nasi poprzednicy, mając do dyspozycji lat 8, też niczego nie zrobili.

(Poseł Krzysztof Mulawa: Ha, ha, ha! Super.)

Myślę, że dzisiaj najważniejsze jest to, żeby ta ustawa wreszcie została przeprocedowana i żeby uzyskała podpis prezydenta. To jest dla nas bardzo istotne.

Tak jak powiedziałam, ustawa jest dla tych, którzy nie każdego miesiąca mają wpływy do budżetu. Nie jest to ustawa dla tych, którzy zarabiają dużo, ale dla tych, którzy potrzebują - to jest szokujące, ale trzeba o tym powiedzieć - dopłaty do składek, do tych najniższych składek zdrowotnych i społecznych po to, żeby móc korzystać z czegoś, co w zasadzie powinno gwarantować nam państwo, bo gwarantują nam to zapisy konstytucji, żeby można było być po prostu ubezpieczonym, kiedy zaczyna się chorować, żeby można było pójść do lekarza. Jak tak bardzo głośno mówimy o demografii, o którą tak bardzo chcemy walczyć, to jest to ustawa tworzona właśnie po to, żeby matka, artystka mogła pójść ze swoim dzieckiem do lekarza. Wydaje się, że to takie oczywiste dla każdego z nas, kto jest ubezpieczony, że można pójść z dzieckiem do lekarza, ale dla artysty to nie jest takie oczywiste.

Chcę zaznaczyć, że to jest system bezgotówkowy. Nikt nie daje nikomu do ręki żadnych pieniędzy. Państwo uzupełni składki, wyrówna te składki, które nie są płacone właśnie w tych momentach, w których artysta nie zarabia. Jeśli zarabia, jeśli ma pieniądze, to sam płaci składki. Tego byśmy życzyli wszystkim, żeby byli w takiej kondycji, żeby mogli faktycznie płacić składki. To jest taka likwidacja luk w ubezpieczeniu.

Oczywiście ustawa jest obwarowana różnego rodzaju kontrolami, systemem monitorowania, ewaluacji, więc tam nie ma mowy o tym, że będą jakieś nadużycia. Trzeba wystąpić o status artysty, trzeba udokumentować swoją pracę twórczą i dopiero wtedy dostaje się czy właściwie uzupełnia się składki.

A więc ta ustawa nie jest niczym nadzwyczajnym, nie jest niczym, co powodowałoby, że mielibyśmy prawo do powiedzenia, że jest jakimś wysiłkiem w stronę artystów. Nie. To jest spłata długu, jakie państwo ma wobec artystów. To my artystom, którzy dbają o naszą tożsamość narodową, o naszą kulturę, o to, żebyśmy umieli zrozumieć świat, zobaczyć ten świat, zrozumieć ludzi, to my im jesteśmy winni to, żeby zadbać o to, żeby mogli żyć i pracować w godnych warunkach.

Parlament Europejski zwraca się nie tylko do Polski, lecz także do wielu krajów. Bodajże w 2023 r. zwrócił uwagę, że artyści nie tylko w Polsce, lecz także w wielu państwach są w podobnej sytuacji. Te państwa z tą długą tradycją demograficzną nie mają z tym problemu, ale nie ma nigdzie takiego systemu, który byłby idealny. Dlatego ważne jest to, żebyśmy ten system przystosowali do naszych warunków, tak jak będzie nam tutaj potrzeba.

Wreszcie to jest inwestowanie państwa w gospodarkę. Zapomnieliśmy o tym, zapominamy o tym, że kultura jest ogromną dziedziną gospodarki i generuje naprawdę ogromne pieniądze. Warto o tym pamiętać, zwracając się w stronę ludzi, którzy tego dokonują.

Przypominamy sobie o tym, jak ważna jest nasza tożsamość, jak ważna jest nasza kultura, tylko wtedy, kiedy jesteśmy naprawdę zagrożeni. Szkoda. Wykorzystajmy ten czas dobrze. Zadbajmy o to, żeby ustawa miała jak najlepszy kształt. (Dzwonek) Zadbajmy o to, żeby artyści zrozumieli, jak bardzo są dla nas ważni, żebyśmy ten dług wobec nich potrafili spłacić. Dziękuję. (Oklaski)